Artikel

Financiering vrijmaken om veranderingen in het duurzame voedselsysteem te stimuleren 

Lianne de Vries 13 november 2024

Tijdens het NFP Wereldvoedseldag evenement, dat werd georganiseerd in samenwerking met het Ministerie van Buitenlandse Zaken en het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, organiseerde Invest International een sessie om te onderzoeken hoe financiën veranderingen in duurzame voedselsystemen kunnen stimuleren. Met inzichten van Wageningen University & Research, Rabo Partnerships en bedrijven als Fiber Foods en Peel Pioneers, benadrukte het evenement het belang van een holistische aanpak, waarbij de nadruk lag op strategische investeringen in gebieden als alternatieve eiwitten en oplossingen voor de circulaire economie. Ook werd de noodzaak erkend om alle belangrijke spelers - producenten, handelaren, retailers, financiële instellingen en consumenten - bij het proces te betrekken om zinvolle veranderingen teweeg te brengen. 

Tijdens het NFP Wereldvoedseldag evenement, dat werd georganiseerd in samenwerking met het Ministerie van Buitenlandse Zaken en het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, organiseerde Invest International een sessie om te onderzoeken hoe financiën veranderingen in duurzame voedselsystemen kunnen stimuleren. Met inzichten van Wageningen University & Research, Rabo Partnerships en bedrijven als Fiber Foods en Peel Pioneers, benadrukte het evenement het belang van een holistische aanpak, waarbij de nadruk lag op strategische investeringen in gebieden als alternatieve eiwitten en oplossingen voor de circulaire economie. Ook werd de noodzaak erkend om alle belangrijke spelers - producenten, handelaren, retailers, financiële instellingen en consumenten - bij het proces te betrekken om zinvolle veranderingen teweeg te brengen. 

Inleiding tot voedselsystemen door Herman Brouwer, Wageningen Universiteit & Research 

Herman Brouwer van Wageningen Universiteit & Onderzoek benadrukte het belang van systeemdenken bij het stimuleren van duurzame verandering in het voedselsysteem. Hij benadrukte drie belangrijke doelen:

  • Voedselzekerheid en gezondheid
  • Levensstandaard verbeteren en ongelijkheid verminderen
  • Aanpak van klimaatverandering en milieubescherming

Brouwer benadrukte dat transformatie niet alleen het stimuleren van innovatie vereist, maar ook het verminderen van de dominantie van het huidige voedselsysteem. Hij vergeleek dit met "hospicezorg", waarbij delen van het bestaande systeem geleidelijk moeten worden afgebouwd, zelfs als dit betekent dat machtige belangen die zich verzetten tegen verandering moeten worden aangevochten. Hij merkte ook op dat vooruitgang gepaard gaat met compromissen, waarbij het verbeteren van één gebied vaak ten koste gaat van een ander gebied. Vanuit het perspectief van Invest International betekent dit strategisch investeren om systemische verandering en impact te maximaliseren. 

Inleiding tot financiële stromen in voedselsystemen door Bart van Kranenburg, Rabo Partnerships 

Bart van Kranenburg van Rabo Partnerships besprak de financiële uitdagingen van veranderende voedselsystemen in Nederland en Europa. Hij benadrukte dat systemische verandering niet alleen op boeren kan steunen - er is financiering nodig in de hele toeleveringsketen, van boer tot bord. Om dit te bereiken is naar schatting € 350 miljard tot € 400 miljard per jaar nodig, wat de noodzaak van het traceren van financieringsstromen benadrukt. 

Van Kranenburg schetste drie belangrijke uitdagingen voor commerciële banken: 

  • Financiering: Langetermijnfinanciering, vooral in opkomende markten, is moeilijk te krijgen. 
  • Risico: Klimaatrisico's en andere onzekerheden zijn moeilijk te beheersen, ondanks het bestaan van risicobeperkende instrumenten. 
  • Operationele kosten: Financiering in de hele toeleveringsketen gaat gepaard met hoge operationele kosten. 

        Voortbordurend op de uitdagingen die Bart van Kranenburg schetste, legde Raymond Beimers, hoofd AgriFood bij Invest International, uit hoe Invest International Nederlandse bedrijven in het buitenland ondersteunt, met name daar waar traditionele banken dat niet kunnen. Vanuit zijn bancaire ervaring merkte Raymond op dat terwijl banken vaak nee zeggen vanwege de hogere risico's, Invest International ja kan zeggen.  

        Raymond benadrukte: "Door in te springen als de markt het laat afweten, nemen wij risico's die anderen niet kunnen nemen. Dankzij onze flexibiliteit kunnen we een leemte opvullen die Nederlandse commerciële banken hebben achtergelaten, vooral bij de financiering van kleinere exporttransacties waar grotere banken zich vanwege operationele uitdagingen uit hebben teruggetrokken." 

        Hij benadrukte ook dat de financieringsinstrumenten van Invest International niet de ultieme oplossing zijn; ze zijn eerder bedoeld als katalysator voor bedrijven om vervolgfinanciering aan te trekken, die door commerciële banken moet worden opgepikt.

        Paneldiscussie: Fiber Foods en Peel Pioneers - Innovatie voor een duurzame voedseltoekomst 

        Het panel bestond uit Inez van Oord van Fiber Foods en Remco van Soest van Peel Pioniers-Beide klanten van Invest International, samen met Raymond Beimers, Hoofd AgriFood bij Invest International, om te bespreken hoe strategische financieringspartnerschappen de transformatie van voedselsystemen stimuleren. 

        Inez introduceerde Fiber Foods als een Nederlandse impactgedreven startup die een jackfruitwaardeketen heeft ontwikkeld in Oeganda. Ze benadrukte dat jackfruit, met zijn vlezige textuur en hoge vezelgehalte, steeds populairder wordt als plantaardig ingrediënt voor vegetarische, veganistische en gemengde vleesproducten. Inez benadrukte hoe Fiber Foods waarde toevoegt aan de bron door jackfruit lokaal in Oeganda te drogen, waardoor vrouwelijke boeren worden gestimuleerd en een bijdrage wordt geleverd aan de proteïnetransitie terwijl het wereldwijde vezeltekort in onze voeding wordt aangepakt. 

        Remco presenteerde vervolgens Peel Pioneers, een Nederlands biotechbedrijf dat citrusafval omzet in waardevolle producten zoals oliën, blokjes en vezels. Hij legde uit dat hun Finix citrusvezel een natuurlijk bindmiddel is dat wordt gebruikt in plantaardige vleesalternatieven, ter vervanging van traditionele toevoegingen zoals gelatine. Remco deelde mee dat Peel Pioneers citrusschillen inzamelt bij supermarkten en deze omzet in 100% bruikbare ingrediënten, wat zowel de alternatieve eiwitmarkt als de wereldwijde voedingsindustrie ondersteunt. Hij wees ook op de snelle schaalvergroting van het bedrijf, met plannen om de activiteiten uit te breiden naar Spanje. 

        Belangrijkste punten uit de paneldiscussie 

        1. Voor het opbouwen van nieuwe waardeketens en het verkrijgen van markttoegang is initiële financiering nodig 
          Voor start-ups zoals Fiber Foods vereist het opzetten van een nieuwe waardeketen vanaf nul - zoals hun jackfruitketen in Oeganda - aanzienlijke financiering. Het was voor hen een prioriteit om boeren vooraf te betalen en dit vereiste financiering bij de start. Bovendien zou het zonder de financiering van Invest International niet mogelijk zijn geweest om aan de wettelijke normen van de afnemers te voldoen. Invest International heeft ook de eerste zending naar Europa voorgefinancierd, waardoor Fiber Foods belangrijke markttoegang kreeg. 
        1. Voor het opschalen van duurzame oplossingen zijn lokale partnerschappen nodig  
          Zowel Fiber Foods als Peel Pioneers benadrukten het belang van lokale markten en partnerschappen. Fiber Foods onderzoekt regionale verkoopmogelijkheden in Oeganda en Peel Pioneers werkt samen met Spaanse sappers om citrusschillen te kopen. Door zich lokaal te verankeren dragen deze bedrijven bij aan de circulaire economie en genereren ze regionale impact. 
        1. Financiële uitdagingen het hoofd bieden bij het opschalen van activiteiten 
          Toegang tot kapitaal is cruciaal voor schaalvergrotende bedrijven, vooral in de volwassen en kapitaalintensieve voedingsmiddelenindustrie, waar aanzienlijke financiering nodig is om de schaal te bereiken die nodig is om winstgevend te zijn. Risicokapitaal blijft een belangrijke uitdaging, vooral voor schaalvergrotende bedrijven zoals Peel Pioneers, die idealiter een combinatie van eigen vermogen en leningen nodig hebben om uit te breiden. Fiber Foods gaf aan behoefte te hebben aan overbruggingsleningen om te voorkomen dat ze in ongunstige omstandigheden eigen vermogen moeten aantrekken. Beide ondernemingen benadrukten dat alternatieve financieringsmogelijkheden, zoals die van Invest International, cruciaal zijn voor hun groei. 
        1. Een omgeving voor risiconemers stimuleren 
          Raymond Beimers benadrukte dat het transformeren van het voedselsysteem mensen zoals Remco en Inez vereist die bereid zijn om risico's te nemen en die prioriteit geven aan impact zonder de zekerheid dat ze ervoor betaald krijgen. Samenwerking tussen investeerders, overheid en ondernemers is essentieel voor het creëren van een omgeving waarin vernieuwers zoals zij kunnen gedijen. De betrokkenheid van Invest International biedt een model voor het ondersteunen van duurzame ondernemingen met een hoog risico, maar met een aanzienlijk sociaal, ecologisch en economisch rendement. 

        Meer informatie over onze Agri-food benadering en ontdek hoe Invest International uw bedrijf kan ondersteunen bij het doorvoeren van duurzame veranderingen in het voedselsysteem. Laten we samenwerken om een blijvende impact te creëren.

        Meer informatie over dit artikel

        Raymond Beimers

        Sectorhoofd Agri-food


        Raymond.Beimers@investinternational.nl

        Deel dit artikel