Van alle Afrikaanse cashewnoten die we in Europa eten, wordt 90 procent in Azië gedopt. Een omweg van 12.000 vervuilende kilometers. Omweg cashewnoten? Dat moet stoppen, dachten start-ups Hayo de Feijter, Roel van de Weijer en Freek Wessels. In samenwerking met Mama Cashew in Tanzania besloten ze er iets aan te doen. Samen startten ze een cashewschillenfabriek in Tanzania, trokken de aandacht van Lidl en lanceerden het merk Johnny Cashew waarmee ze nu cashew-minnend Nederland veroveren. Hoe hebben ze dat gedaan? (hint: DGGF Startup financiering via Invest International hielp een handje).
Ten eerste: hoe gaat het met de Johnnies?
"Dat kan ik heel goed zeggen", zegt Hayo. "De cashewnoten uit de fabriek van Mama Cashew in Tanzania komen steeds vaker zonder een omweg van 12.000 kilometer bij Nederlandse notenfans terecht. Lidl verpakt onze cashewnoten in Lidl 'Way to Go!' Fairtrade verpakkingen. En natuurlijk hebben we dit jaar ons eigen merk Johnny Cashew gelanceerd. De opvallende felgele zakjes zijn te koop bij Pieter Pot, Gorilla's en Wereldwinkels. Je kunt onze cashewnoten ook eten in cafés en restaurants en tegen het einde van het jaar zul je ons waarschijnlijk zien in duurzame kerstverpakkingen. We zitten niet stil! De volumes zijn goed, dus daar zijn we blij mee, maar een merk bouwen kost tijd."
Johnny Cashew staat voor: duurzame cashewnoten die lokaal gepeld worden, dus minder CO2-uitstoot, maar ook een eerlijke prijs voor de cashewboeren in Afrika?
"Onze cashewnoten leggen gemiddeld 12.000 kilometer minder af dan de meeste andere cashewnoten in het schap van de supermarkt. De noten komen rechtstreeks uit Tanzania, wat 57 procent aan CO2-uitstoot bespaart. Omreis CO2 is onze nieuwe slogan. Daarnaast zorgen we voor betere werkomstandigheden voor de pellers en minder voedselverspilling. We doen alle noten in de zakken, ook de kapotte die meestal tegen dumpprijzen worden verkocht. We werken ook samen met boerencoöperaties die een betere prijs krijgen voor de noten die ze telen. Een win-win voor iedereen.
Ontmoet de Johnnies! Van links naar rechts: Hayo de Feijter, Roel van de Weijer en Freek Wessels.
Hoe is het idee van de eerlijke cashew en Johnny Cashew eigenlijk ontstaan?
"We kennen elkaar al heel lang en hebben alle drie een achtergrond in de voedsel- en agri-food business. Ik kweekte bijvoorbeeld jatropha noten in Tanzania en ik had een aardappel- en uienkwekerij in Mongolië. Op een dag rees de vraag: waarom worden cashewnoten op een andere plaats gedopt dan waar ze geteeld worden? Van de boer rechtstreeks naar de supermarkt en dan naar het snackschap, dat moet toch kunnen? Je zou kunnen zeggen dat Johnny Cashew is ontstaan op het spreekwoordelijke bierviltje, ergens in 2020. Ruim twee jaar later liggen we in de winkels en staat er een heuse cashewschillenfabriek in Tanzania van Mama Cashew. Leuk toch?"
Groenere oplossing
De cashewnoten moeten nog wel naar Nederland verscheept worden. Hiervoor maakt Johnny Cashew gebruik van het Good Shipping Program, dat:
"Vervangt fossiele brandstoffen door duurzame varianten. We compenseren de resterende uitstoot door een herbebossingsproject in Tanzania door de non-profit FORLIANCE. We gaan voor zo groen mogelijk en werken aan een CO2-positieve keten."
Was de fabriek er nog niet?
"Nee. Zoals zo vaak gebeurt als je je ergens op richt, komen er mensen op je pad die bij een idee passen. Zo ontmoetten we de Nederlandse Maria en haar Tanzaniaanse man George die er al over dachten om een cashewschillenfabriek te beginnen. Zij begonnen Mama Cashew op basis van onze aankoop. In wat eerst een lege hal was, werken nu 600 FTE's, voornamelijk vrouwen, die elke dag de cashewnoten pellen voor een leefbaar loon en goede arbeidsomstandigheden zoals een verzekering voor het gezin en een goede lunch."
Een geweldig idee, maar om het te realiseren is geld nodig. Start-ups financiering via het Dutch Good Growth Fund (DGGF), het fonds dat Invest Internationals beheert namens het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken, heeft geholpen?
"Je kunt nog zo'n goed idee hebben en nog zo enthousiast zijn, zonder financiering kom je niet ver. DGGF is dan een heel mooi instrument. Voorheen moest je hiervoor bij een commerciële bank aankloppen, zij wilden eerst cijfers zien en weten hoeveel cashewzakken er al verkocht zijn. Met de startfinanciering hebben we het idee en de haalbaarheid onderzocht als startpunt om het bedrijf op te zetten."
"De combinatie van Lidl, Fairtrade en een goede samenwerkingspartner in Tanzania, en de impact die dat creëert, waren voor Invest International genoeg 'tick boxes' om ons te helpen. En dit is precies wat ons de noodzakelijke springplank voor succes heeft gegeven. Vooral omdat er veel tijd verstrijkt tussen het verbouwen, oogsten, pellen en verwerken van cashewnoten. Het duurt even voordat je eindelijk geld verdient. Dankzij DGGF kunnen we samen groeien en een impact maken."
Impact creëren
(Nul) CO 2-uitstoot
- Vermijd transport naar Azië door de cashewnoten ter plekke te pellen.
- De CO2-uitstoot als gevolg van de productie en het directe transport naar Nederland wordt gecompenseerd via programma's als Good Shipping en Just Diggit.
- De eerste 100 miljoen ton cashewnoten zijn nu naar Nederland vervoerd zonder de omweg van 12.000 kilometer.
- Johnny Cashew heeft een levenscyclusanalyse uitgevoerd naar de CO2-voetafdruk en heeft de nodige maatregelen genomen om het gestelde doel te bereiken: een CO2-neutrale cashewketen. SDG 13 bereiken.
Leefbaar loon voor boeren
- Er is een referentieprijs voor een leefbaar inkomen ontwikkeld voor de cashewboeren.
SDG 8 bereiken
- Op dit moment (november 2022) werken er 600 vrouwen bij Mama Cashew in Tanzania.
- Dankzij Johnny Cashew zijn 1600 boeren nu fairtrade gecertificeerd en ontvangen ze een premie plus een Way to Go-premie, een extra bedrag dat Lidl betaalt.
Wat kunnen we nog meer verwachten van de Johnnies, wat is de volgende stap?
"We willen het merk Johnny Cashew en de productie naar een hoger niveau tillen. We zijn in gesprek met andere interessante retailers. Het gele zakje moet zich verspreiden over Nederland en Europa. Ook kijken we hoe we nog duurzamer kunnen zakendoen en hebben we al onze inspanningen gericht op een eerlijke cashewketen zodat iedereen ervan profiteert. Zoals we op onze site zeggen: op weg naar nul CO2, nul afval en nul armoede."
Wil je meer weten? Neem contact met mij op.
