Nederland staat voor een grote investeringsopgave. Ons toekomstig verdienvermogen en onze concurrentiekracht staan onder druk, terwijl technologische ontwikkeling, economische weerbaarheid en strategische autonomie steeds belangrijker worden. Juist innovatieve bedrijven en kapitaalintensieve projecten hebben in de opschalingsfase en bij internationale groei vaak moeite om voldoende financiering te vinden. Om ook in de toekomst welvarend, innovatief en weerbaar te blijven, zijn gerichte en langjarige investeringen nodig, juist waar financiering vanuit de markt onvoldoende tot stand komt.
Invest International en Invest-NL vormen basis nieuwe instelling
Invest-NL en Invest International verwelkomen daarom de plannen van het kabinet voor de oprichting van een nationale investeringsinstelling. De reeds ingezette integratie van Invest-NL en Invest International biedt een stevige basis waarop de nieuwe instelling snel kan voortbouwen.
Wij staan achter het besluit om binnenlandse investeringen te richten op digitalisering en AI, veiligheid en veerkracht, energie- en klimaattechnologieën, en levenswetenschappen en biotechnologie. Deze domeinen zullen van cruciaal belang zijn voor het toekomstige verdienvermogen van Nederland en sluiten nauw aan bij de expertise die Invest International en Invest-NL de afgelopen jaren hebben opgebouwd. Het NII heeft ook een duidelijke internationale focus, waarbij strategische, economische en ontwikkelingsbelangen in één aanpak worden gebundeld. Tegelijkertijd moet er ruimte zijn om in te spelen op nieuwe economische kansen en nieuwe financieringsuitdagingen.
De aangekondigde 3,3 miljard euro vormt een belangrijk startpunt
In combinatie met het bestaande kapitaal van Invest International en Invest-NL zou dit een kapitaalbasis van ongeveer 6,6 miljard euro opleveren. Een aanzienlijk deel van dat kapitaal is echter al geïnvesteerd of toegewezen aan bestaande projecten en fondsen. Als Nederland structureel grotere investeringen wil financieren, zal de financiële draagkracht daarom verder moeten groeien.
Om de benodigde schaalgrootte te bereiken, zijn extra kapitaalinjecties nodig, of moet de instelling in staat zijn om zelfstandig kapitaal aan te trekken. Voor dat laatste zou een vorm van staatsgarantie nodig zijn. Dit is een internationaal beproefd model, dat wordt toegepast door instellingen zoals KfW en Bpifrance, waardoor overheidsmiddelen doeltreffender kunnen worden ingezet, grotere financieringen met een langere looptijd mogelijk worden gemaakt en grotere bedragen aan particulier en institutioneel kapitaal kunnen worden gemobiliseerd.
Tegelijkertijd kan de investeringsuitdaging niet wachten tot de instelling formeel is opgericht. De financieringsbehoeften van bedrijven en projecten bestaan nu al. Wij juichen het dan ook ten zeerste toe dat de regering van plan is om een deel van de extra 3,3 miljard euro tijdens de overgangsperiode beschikbaar te stellen via Invest International en Invest-NL. Dit zou de investeringscapaciteit vergroten terwijl er verder wordt gewerkt aan de oprichting van de nieuwe instelling.
De nationale investeringsinstelling zou ook moeten bijdragen aan het vereenvoudigen en beter op elkaar afstemmen van het momenteel versnipperde en complexe landschap van overheidsfinanciering. We hadden graag gezien dat er in dit stadium een duidelijke toezegging was gedaan om ook de nationale financieringsregelingen te integreren. Dit biedt een belangrijke kans om de versnippering tegen te gaan en ondernemers eenvoudiger toegang te bieden tot de financieringsoplossingen die het beste bij hun behoeften aansluiten.
Melanie Maas Geesteranus, CEO van Invest International:
"Publieke investeringen zijn niet alleen nodig om financieringsgaten te dichten, maar ook om strategische economische belangen veilig te stellen. Daarbij gaat het om toegang tot internationale markten, technologie, energie, grondstoffen en internationale waardeketens die van belang zijn voor het bedrijfsleven en de Nederlandse economie. Nederland moet dus versterken waar het goed in is en beschermen waar het kwetsbaar is. Invest International financiert al waar de markt tekortschiet. Met de nationale investeringsinstelling kunnen we dat op grotere schaal doen. Zo versterken we ons toekomstige verdienvermogen én onze economische weerbaarheid."
Voor een open economie als Nederland stopt economische groei niet bij de grens, een groot deel van onze welvaart wordt internationaal verdiend. Nederlandse bedrijven hebben toegang nodig tot internationale markten, talent en technologie. Europese en internationale samenwerking is nodig om bedrijven te laten doorgroeien en onze economische weerbaarheid en strategische autonomie te versterken. De nationale investeringsinstelling krijgt daarom zowel een nationale als een nadrukkelijke internationale opdracht.
Rinke Zonneveld, CEO van Invest-NL :
“De nationale investeringsinstelling is pas geslaagd als ondernemers en investeerders merken dat het eenvoudiger wordt. Minder versnippering, meer financiële slagkracht en met publiek kapitaal veel meer privaat geld in beweging krijgen. Dat is wat de markt nodig heeft en een belangrijke voorwaarde om de investeringsagenda daadwerkelijk uit te voeren. We hoeven gelukkig niet bij nul te beginnen. Invest-NL heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld tot de meest actieve investeerder van Nederland in innovatieve snelgroeiende bedrijven. De vorming van de nationale investeringsinstelling en de integratie met Invest International is de volgende noodzakelijke schaalsprong om Nederland meer innovatief, duurzaam en weerbaar te maken.”
Met de plannen van het kabinet en de activiteiten en expertise van Invest International en Invest-NL ligt er een stevige basis. Nu is het zaak om tempo te houden en de instelling ook, net als andere Europese investeringsinstellingen, de financiële ruimte en instrumenten te geven die nodig zijn om meer innovatieve bedrijven en projecten daadwerkelijk te financieren.
