In delen van Ghana, waar zorginstellingen schaars zijn, de afstanden groot en het aantal patiënten hoog, wordt de diagnose vaak te laat gesteld. Tegenwoordig reizen mobiele röntgenunits van het Nederlandse medisch-technologische bedrijf Delft Imaging naar gemeenschappen en brengen zo iets baanbrekends naar de zorglocatie: de mogelijkheid om ter plekke te screenen. Dit verkort de wachttijden, maakt een snellere diagnose en tijdige behandeling mogelijk en verbetert de efficiëntie van de werkprocessen in veeleisende zorgomgevingen. Dankzij kunstmatige intelligentie kunnen deze draagbare systemen ziekten zoals tuberculose binnen enkele minuten opsporen, waardoor de zorg verschuift van reactief naar preventief en dichter bij degenen komt die deze het hardst nodig hebben.
Delft Imaging is uitgegroeid tot een wereldwijde speler op een van de meest onderbelichte gebieden binnen de gezondheidszorg: diagnostiek. Met end-to-end diagnostische oplossingen, kunstmatige intelligentie en sterke lokale partnerschappen maakt het bedrijf vroegtijdige opsporing mogelijk, zelfs op de moeilijkst bereikbare plaatsen. Het verhaal van het bedrijf laat zien hoe innovatie, overheidssteun en geduldig kapitaal samen kunnen komen om gezondheidszorgstelsels te hervormen, en waarom Nederland op het gebied van medische technologie boven zijn gewicht blijft presteren.
Diagnostiek: de onzichtbare ruggengraat van de gezondheidszorg
Als de moderne geneeskunde een onbezongen held heeft, dan is dat wel de diagnose. Voordat er ook maar één pil wordt voorgeschreven of een scalpel wordt opgepakt, moeten artsen eerst een fundamentele vraag beantwoorden: wat is er aan de hand?
Toch blijft diagnostiek een van de moeilijkst te financieren onderdelen van de gezondheidszorg, met name in landen met een laag of gemiddeld inkomen (LMIC’s). Diagnostiek lost een probleem namelijk niet onmiddellijk op, maar brengt het juist aan het licht. Die nuance maakt de economische aspecten ervan ingewikkeld. Een scan kan een leven redden, maar levert niet zo direct inkomsten op als een behandeling.
“Toegang tot goede diagnostiek is geen luxe, maar een fundamenteel recht, vooral daar waar de gezondheidszorg het minst beschikbaar is”, zegt Jasper Klapwijk, hoofd van de gezondheidssector bij Invest International. “Door cruciale hiaten in de diagnostische zorg weg te werken, verbeter je de gezondheidsresultaten en leg je de basis voor economische ontwikkeling op de lange termijn.”
Daardoor is de diagnostische infrastructuur vaak afhankelijk van overheidsprogramma’s en gemengde financiering. Ghana is hiervan een treffend voorbeeld. Via een nationaal tuberculoseprogramma zijn door Nederland gesteunde mobiele beeldvormingsoplossingen op grote schaal ingezet. Hoewel slechts een fractie van de scans wordt gebruikt voor het opsporen van tbc, heeft de steun van de overheid ervoor gezorgd dat er een breder diagnostisch netwerk is ontstaan, waardoor het gezondheidszorgstelsel in zijn geheel is versterkt.
Delft Imaging in Ghana
Met steun van Invest International heeft Delft Imaging de diagnostiek voor zowel Covid-19 als tuberculose in Ghana verbeterd door gebruik te maken van AI-gestuurde computerondersteunde diagnostiek (CAD) voor de analyse van thoraxscans. In regio’s waar een tekort is aan specialisten en apparatuur, maakt dit een snellere, nauwkeurigere diagnose en vroegtijdiger ingrijpen mogelijk.
“Wat het TB Detection-project in Ghana zo belangrijk maakt, is dat het laat zien hoe je een diagnosesysteem kunt opzetten dat in de praktijk werkt,” zegt Nontas Papiadimitrou, Senior Investment Manager bij Invest International. “Hoewel tuberculosedetectie slechts een deel van de scans uitmaakt, zorgt het programma toch voor infrastructuur die is ingebed in de nationale gezondheidsstructuur waar gemeenschappen dagelijks op vertrouwen, waardoor het effect van de investering wordt versterkt.”
Het effect is cumulatief: diagnostische voorzieningen komen dichter bij de patiënten te liggen, wat leidt tot een vroegere diagnose en daarmee tot een vroegere behandeling, waardoor de overdracht wordt teruggedrongen en de overlevingskansen toenemen. Tegelijkertijd is de aangelegde infrastructuur niet beperkt tot tuberculose alleen, maar kan deze ook worden gebruikt voor het opsporen van andere aandoeningen, waardoor de algehele veerkracht van het gezondheidszorgstelsel wordt versterkt.
“Tot nu toe zijn er in heel Ghana 54 mobiele klinieken ingezet. Tot op heden zijn meer dan 2 miljoen mensen op tuberculose gescreend”, zegt Elsie Appeadu, algemeen directeur van Delft Imaging in Ghana.
Op 54 locaties zijn digitale röntgensystemen geïnstalleerd in klinieken die voorheen geen toegang hadden tot dergelijke technologie. Veel van deze systemen zijn ondergebracht in herbestemde zeecontainers, die zijn ontworpen om te functioneren in uitdagende omgevingen, variërend van afgelegen en moeilijk begaanbaar terrein tot omstandigheden die worden gekenmerkt door stof en extreme hitte.
Van innovatie tot wereldwijde impact: BabyChecker
De snelle groei van Delft Imaging, bekroond met de Nederlandse FD Gazelle Oryx-prijs, heeft de aandacht getrokken van internationale financiers in de gezondheidszorg en ontwikkelingsinstellingen, waardoor het bedrijf een stevige plaats op het internationale toneel heeft veroverd.
Delft Imaging is actief op het snijvlak van beeldvormingstechnologie en kunstmatige intelligentie. Het productaanbod varieert van draagbare röntgensystemen tot cloudgebaseerde software die scans automatisch interpreteert, waardoor de afhankelijkheid van schaarse radiologische expertise wordt verminderd.
Het bedrijf heeft tijdens de Covid-19-pandemie internationale bekendheid verworven met een cloudgebaseerd screeningplatform dat wereldwijd wordt gebruikt. Tegenwoordig heeft het zijn focus uitgebreid naar gezondheidsuitdagingen op de lange termijn, variërend van infectieziekten tot kraamzorg. Een voorbeeld hiervan is Babychecker, een via de smartphone te gebruiken echografie-app die met behulp van AI risicovolle zwangerschappen opspoort.
Met een minimale opleiding kunnen zorgverleners in de eerstelijnsgezondheidszorg complicaties in een vroeg stadium opsporen en patiënten tijdig doorverwijzen. Met steun van Invest International wordt deze aanpak nu in Oeganda geïntroduceerd, in samenwerking met Population Services International.
Het Nederlandse voordeel
De ontwikkeling van Delft Imaging weerspiegelt de bredere Nederlandse kracht op het gebied van diagnostiek en medische beeldvorming. Nederland is al lange tijd een centrum van innovatie op dit gebied, van het NatLab van Philips tot het huidige ecosysteem van universiteiten, ziekenhuizen, Start-ups en internationale bedrijven.
Wat de Nederlandse medische technologie zo bijzonder maakt, is de balans tussen baanbrekende wetenschap en praktische toepassing. De technologieën zijn niet alleen geavanceerd, maar ook ontworpen om te functioneren onder reële omstandigheden, ook in omgevingen met beperkte middelen.
Wat de toekomst betreft, liggen de grootste kansen in het verbeteren van de toegankelijkheid en de betaalbaarheid. Verwacht wordt dat goedkope MRI- en CT-technologieën een sleutelrol zullen spelen bij de wereldwijde uitbreiding van geavanceerde diagnostiek. Tegelijkertijd ontpopt echografie – draagbaar, flexibel en relatief goedkoop – zich als een krachtig alternatief voor afgelegen gebieden.
Financiering wanneer andere financiers terughoudend zijn
Om dergelijke innovaties op te schalen is kapitaal nodig dat bereid is risico’s te nemen op gebieden waar commerciële investeerders vaak aarzelen. Invest International speelt een katalyserende rol door ontwikkelingsfinanciering te verstrekken waarmee bedrijven nieuwe markten kunnen betreden, hun producten kunnen testen en hun waarde kunnen aantonen. Zodra die eerste stap is gezet, wordt het aantrekken van commerciële financiering veel haalbaarder.
Het tuberculoseprogramma in Ghana is een goed voorbeeld van dit model. Dankzij steun in een vroeg stadium kon Delft Imaging zowel de impact als de levensvatbaarheid aantonen, wat de weg vrijmaakte voor verdere groei en erkenning. Toch blijven er structurele uitdagingen bestaan. “De gezondheidszorginfrastructuur is geen sector die buitenlandse valuta oplevert,” merkt Papiadimitrou op. “In tijden van economische druk heeft diagnostiek vaak geen prioriteit, waardoor opschaling complex is, zelfs als de impact bewezen is.”
