In de loop van zestien jaar heeft het Nederlandse familiebedrijf Bontrup een bloeiend landbouwbedrijf opgebouwd in het noordoosten van Oekraïne. Onlangs kochten ze nieuwe machines en silo's met financiering van Invest International. "Meer opslagcapaciteit is hard nodig nu graantransport complex is door de oorlog. En we willen ook klaar zijn voor de groei die we hebben ingezet naar 30.000 hectare," zegt CEO Bram Bontrup. Een gesprek over blijven investeren, zakendoen in tijden van oorlog en de toekomst van duurzame landbouw.

Landbouw in Oekraïne
Bram Bontrup: "Maïs, tarwe, koolzaad en zonnebloem zijn de vier belangrijkste gewassen. Deze worden verbouwd op 22.000 hectare landbouwgrond die we pachten van de lokale bevolking in Hlukhiv, in de regio Sumy. In het begin namen we zeven coöperatieve boerderijen over en nu werken we op een gebied ter grootte van het Nederlandse nationale park Utrechtse Heuvelrug."
“Ongeveer 300 inwoners van de dorpen rond de boerderij hebben werk en bestaansmiddelen. Daarmee bereiken we weer 300 gezinnen. Naast vaste werknemers nemen we ook losse werknemers aan en dan zijn er nog de leveranciers met wie we samenwerken. De spin-off van wat we in Oekraïne doen is enorm. Toen de oorlog uitbrak, was de eerste vraag: “Blijven jullie de lonen betalen?” “Natuurlijk”, was ons antwoord. “De vlag gaat uit als we investeren en uitbreiden. Het betekent veel voor de inwoners”, zegt Bram Bontrup als hem wordt gevraagd een beeld te schetsen van het bedrijf zoals het er nu voorstaat op Oekraïense bodem, dat opereert onder de naam Bontrup Oekraïne.
Investeren en groeien naar 30.000 hectare
Hij voegt daaraan toe: “We staan voor ons bedrijf en voor het Oekraïense volk. We geloven sterk in Oekraïne, als een agrarisch land en in zijn mensen. Als we meer investeren en innoveren, heeft dat directe gevolgen en impact. Groei zorgt voor extra banen en op de lange termijn voor meer voedsel. We investeren zelf in de uitbreiding van het landbouwareaal, we willen geleidelijk groeien naar 30.000 hectare.”
“De financiering van Invest International is een zeer noodzakelijke en welkome aanvulling. De financiering van nieuwe landbouwmachines om beter en efficiënter op het land te kunnen werken en van een lift en silo's voor extra opslag is gezien de huidige situatie meer dan ooit noodzakelijk gebleken. En gezien de situatie, belangrijker dan ooit. Vergeet niet dat de Oekraïners niet alleen afhankelijk zijn van de lonen die we betalen en de oogsten, maar dat de verbouwde gewassen bijna volledig voor de export zijn. Veel landen - in Noord-Afrika, het Midden-Oosten maar ook Turkije - zijn afhankelijk van wat er in Oekraïne wordt verbouwd.”

Ongeveer 300 inwoners van de dorpen rond de boerderij hebben werk en middelen van bestaan. Daarmee bereiken we weer 300 gezinnen. Naast vaste werknemers nemen we ook tijdelijke werknemers aan en dan zijn er nog de leveranciers met wie we samenwerken. “De spin-off van wat we in Oekraïne doen is enorm”, zegt Bram Bontrup.
De situatie in de regio Sumy
De regio Sumy werd aangevallen aan het begin van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne, maar werd half april door de Russen verlaten op weg naar Kiev.
Hoe is de situatie nu? "Het werk, het zaaien, het oogsten, alles gaat door. Je moet wel. Toen de oorlog uitbrak, werden onze bewoners en werknemers opgeroepen voor het leger. Natuurlijk is de oorlog er nog steeds; er zijn soms schoten te horen, we vinden soms hulzen op het land, maar over het algemeen kan ik zeggen dat het bijna hetzelfde is als vroeger. Mensen willen weer normaal doen, naar de supermarkt, naar het café. Oekraïners zijn een trots en sterk volk. We proberen zoveel mogelijk te helpen en ervoor te zorgen dat het leven en werken door kan gaan. Ook al is het soms een hele uitdaging."
Extra investeringen en innovatie in de landbouw in Oekraïne hebben directe gevolgen. Groei zorgt voor extra banen en op de lange termijn voor meer voedsel.
Bram Bontrup
CEO Bontrup
Zakendoen in een oorlogssituatie
Bedoel je daarmee het verkrijgen van zaad, zaaien, het kunnen opslaan van graan en het transportprobleem van het exporteren van het graan? “Het verkrijgen van zaad was een probleem, maar dat is verbeterd. Je moet vooruit betalen. Dat kunnen we doen. Als je minder rijk bent, is het een ander verhaal. In een oorlogssituatie is alles mogelijk, zolang je maar meteen betaalt. En je moet blijven zaaien, anders stopt de oogst en de voedselvoorziening.”
“Dan is er nog het transportprobleem. In Oekraïne is spoorvervoer altijd belangrijk geweest. Het land wilde die infrastructuur uitbreiden, maar door de oorlog zijn grote delen van de sporen voor goederentransport niet meer bruikbaar. Het vervoer gebeurt nu met vrachtwagens, wat om te beginnen veel duurder is, en er zijn niet veel vrachtwagens beschikbaar. Dat heeft invloed op de prijs, maar met een beetje creativiteit is het te doen.”
Opslag is een andere zaak. “Het opslaan van graan was al belangrijk, maar vooral nu. Als je onder druk moet verkopen, is dat niet goed voor de prijs. Dus wil je het opslaan. Bovendien wordt het grootste deel in het najaar geoogst, een seizoen met meer neerslag. Natte gewassen moeten worden gedroogd. Dit vereist ruimte en opslag. Als je hierin beperkt bent, vertraag of verlies je de oogst, met alle gevolgen van dien.”
Financiering van Invest International
Invest International financiert Bontrup via het Dutch Trade and Investment Fund (DTIF), dat leningen, garanties en exportfinanciering biedt. Dit fonds maakt deel uit van het MKB-productaanbod van Invest International, dat namens het ministerie van Buitenlandse Zaken wordt beheerd. De investering zorgt voor een onmiddellijke stimulans op economisch en sociaal gebied in Hlukhiv en omgeving en is van invloed op SDG 2 (Geen honger), SDG 8 (Eerlijk werk & inkomen) en SDG 13 (Klimaatimpact).
"Als bedrijf dragen we bij aan werkzekerheid en voedselzekerheid. Voor onze werknemers en wereldwijd. De nieuwe machines zijn beter voor het bewerken van de grond en we kunnen nu aan precisielandbouw doen. De technologie zorgt ervoor dat de bodem en de gewassen precies de juiste hoeveelheid behandeling krijgen, wat beter is voor het milieu."
Afbeelding: Bram Bontrup (rechts) met een boer in Hlukhiv.

Blik op de toekomst
Dit is de huidige situatie. Hoe ziet de toekomst eruit? “Voor Oekraïne geldt dat de mensen het land weer willen opbouwen en verder willen gaan met waar ze mee bezig waren. De draad van het leven weer oppakken. Dat gebeurt ook. De graanprijs is nog steeds hoog, maar dat was al zo voor de oorlog. Door de klimaatverandering zijn steeds meer gebieden te droog of te nat. Er was al een productiedaling waardoor de prijzen stegen. De oorlog kwam daar nog bovenop.”
“Het is belangrijk dat Oekraïne graan kan blijven exporteren. Als dat niet kan, gaat het echt bergafwaarts en dat doet enorm pijn. Dat kunnen we niet accepteren. De gevestigde graancorridor voor de Zwarte Zee moet standhouden. De infrastructuur moet zo snel mogelijk worden hersteld: havens en spoorwegen. Dan kan ook de belangrijke bijdrage van Oekraïne aan de voedselvoorzieningsketen worden hersteld. Dat is belangrijk voor het land zelf, en voor de hele wereld.”

Maïs, tarwe, koolzaad en zonnebloem zijn de vier belangrijkste gewassen van Bontrup Ukraine. Deze worden verbouwd op 22.000 hectare landbouwgrond die wordt gepacht van de lokale bevolking in Hlukhiv, in de regio Sumy.
Ondernemende familie
En voor Bontrup als bedrijf en ondernemersfamilie? "Op het gebied van telen, investeren en duurzaam boeren hebben we volop plannen. In de toekomst werken we vanuit een controlekamer met beeldschermen en operators, die lichte machines aansturen met minimale druk op de grond. Grote velden worden beplant met machines die op waterstof werken of elektrisch worden aangestuurd. We werken al met GPS-gestuurde drones en ontwikkelen biogas uit maïs. De ontwikkelingen gaan door. Voor mij als ondernemer is dit erg leuk. Oekraïne is er ook klaar voor. Maar eerst de vrede herstellen", besluit Bram Bontrup.
Meer informatie
Ben je een KMO en geïnteresseerd in financieringsoplossingen voor Oekraïne of elders?
Neem contact met ons op en mail naar: startup-sme@investinternational.nl of klik hieronder voor meer informatie.